Halı Seçimi

Halı Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Halı Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ev dekorasyonunun ayrılmaz parçası olan halılar, ısı ve ses yalıtımının yanında, yumuşak, konforlu ve güvenli bir ortam sunarlar.

Bu yazımızda bireysel kullanıma yönelik halı seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiği üzerinde durulacaktır. Yazının amacı bir halı türünü ön plana çıkarmak yerine ihtiyaç, beklenti ve bütçenize en uygun halıyı seçme konusunda sizlere yardımcı olmaktır. Doğru halı seçimi, beklenti ve ihtiyaçları tam olarak karşılayan ve kullanıldığı ortam ile bütünleşen halılardır.

Dokuma şekli, elyaf türü, dokuma sıklığı, hav yüksekliği gibi unsurlar halı kalitesini belirleyen teknik detaylardır. İnsan sağlığı, halının kullanım kolaylığı ve tasarımı karar verilmesi gereken diğer ayrıntılardır. Doğru halı seçimi yapılabilmesi için bu kavramlar sırasıyla incelenecektir.

1. Dokuma Türü

El dokuması halıların doğallığı, inceliği, zarafeti ve sahip olduğu kültürel geçmiş bu halıları özel ve ayrıcalıklı kılar. İmalatlarının zahmetli ve yavaş olması nedeni ile el dokuması halıların fiyatları makine dokuması halılara göre çok daha yüksektir ve temizliği ve bakımı daha zordur.

Üretim kolaylığı nedeni ile daha ekonomik olan makine halıları, gelişen elyaf ve makine imalat teknolojisi ile çok farklı ihtiyaçları karşılayacak şekilde çeşitlenmiştir.

2. Elyaf Türü

Halıların yapı taşı olan elyaftaki çeşitlilik birçok farklı özellikte halının üretilmesine imkan tanımaktadır. Halının dokumasında kullanılan elyaf türü, halı kalitesini belirleyen en önemli faktörlerden biridir.

Halı üretiminde kullanılan elyaflar, doğal ve sentetik olmak üzere temel olarak ikiye ayrılırlar. Halı imalatında kullanılan elyaf türleri hakkında daha fazla bilgi almak için "Halılarda Kullanılan Elyaf Türleri" yazımızı okuyabilirsiniz.

Geniş bir fiyat aralığında, farklı beklenti ve ihtiyaçları karşılayacak birçok seçenek bulunmaktadır. Bu çeşitlilik içerisinde başta bütçe olmak üzere kullanım yeri, kullanım amacı, kullanım kolaylığı gibi kriterler doğrultusunda seçim yapılmalıdır.

3. Dokuma Sıklığı

Bir diğer önemli faktör dokuma sıklığıdır. Sık dokunan halılar, sahip oldukları dayanıklı yapıları ile daha uzun kullanım ömrüne sahiptir. Halıdaki düğüm sayısı, el halılarında kaliteyi belirleyici etmenlerden biridir. El dokuması halılarda düğüm sıklığının fazla olması desenlerin halıya daha detaylı işlenebilmesine olanak tanıdığı için işlenen desenler daha net görünür.

Kalitenin bir göstergesi olan dokuma sıklığı, halının kullanım ömrünü ve konforunu belirler. İlmek ucu sıklığı ne kadar fazlaysa halı o kadar kalitelidir. Halıda kullanılan elyaf türüne göre bu sıklık oranları değişiklik göstersede aynı elyaf türlerini karşılaştırırken daha sıkı dokunmuş halı tercih edilmelidir.

4. Hav Yüksekliği

Halı seçerken bir diğer önemli özellik hav yüksekliğidir. Hav yüksekliği halı yüzeyinde görünen elyafın yüksekliğini ifade etmektedir. Halının verdiği his hav yüksekliğine göre değişiklik gösterir ancak burada önemli olan havın ne kadar yüksek ya da kısa olması değil kullanım alanına ve kullanım amacına uygun olmasıdır.

Halılarda hav yüksekliği aşağıdaki gibi üç sınıfa gruplandırılır.

  • Kısa Hav Yüksekliği (6 mm ve aşağısı)
  • Orta Hav Yüksekliği (6-12 mm arası)
  • Uzun Hav Yüksekliği (12 mm ve üstü)

Kısa hav yüksekliğine sahip halılar, genellikle daha sıkı bir örgüye ve daha pürüzsüz bir yüzeye sahiptir. Kısa havlı halıların en önemli avantajı temizliklerinin pratik oluşudur. Bu tarz halıların içerisine kir ve toz daha zor nüfuz edeceği için temizliği çok daha kolaydır. Kısa hav yüksekliğine sahip halıların ısı yalıtımı zayıftır ve uzun hav yüksekliğine sahip halılar kadar yumuşak değillerdir. Ayrıca kısa hav yüksekliğine sahip halılar hafif oldukları için zemin üzerinde kayabilirler. Bu yüzden kısa hav yüksekliğine sahip halıların kaymaz taban özelliklere sahip olmasına özen gösterilmelidir.

Halının hem yumuşak hem de kolay temizlenmesi isteniyorsa orta hav yüksekliğine sahip halıları tercih edilmelidir. Orta hav yükseklğine sahip halılar, kısa ve uzun hav yükseklğine sahip halıların kullanım kolaylığı, temizlik ve konfor gibi artılarını dengeleyerek üzerinde barındırır.

Halıdaki önceliği ısı yalıtımı ya da konfor olan kullanıcıların uzun hav yüksekliğine sahip halıları tercih etmesi daha uygundur. Ancak uzun hav yüksekliğine sahip halıların temizliğinin daha zor olacağı unutulmamalıdır.

5. İnsan Sağlığı

İyi bir halı, sağlıklı malzemelerden üretilmiş olmalıdır. Halı seçiminde halının sahip olduğu antibakteriyel, antialerjik, antistatik ve antistress özellikler dikkate alınmalıdır.

Bakterilerin yaşamasını durduran ve üremesini önleyen kimyasalların halıya uygulanması ile halıya antibakteriyel özellik kazandırılır. Elyaf türleri arasında sadece bambu doğal olarak antibakteriyeldir. Bambu halıların sahip olduğu antibakteriyel özellik imalat sonrası değil, bambunun doğal yapısından kaynaklanmaktadır.

Zemin yüzeyinde çökmüş halde bulunan alerji yapıcıları ortamda hareket olması durumunda tekrar havaya karışır. Bu durum astım ve ev akarlarına karşı alerjisi olan hastalar için büyük tehlike yaratmaktadır. Halının imal edildiği elyaf özellikleri ve halının toz tutabilme kabiliyeti halının antialerjik özelliğini belirler.

Çevresindeki maddelerle etkileşen malzemelerin yüzeyindeki elektriksel dengesizlik, statik elektrik oluşmasına neden olur. Halıda meydana gelen statik elektrik, ortamda bulunan tozun halı tarafından çekilmesine ve tozların halı yüzeyine tutunmasını yardımcı olur. Antistatik halı, statik yüklenmeyi önleyerek daha kaliteli ve sağlıklı bir yaşam ortamı sunar.

Antistres özelliğine sahip halılar rahatlık hissi veren yumuşak bir dokuya sahiptir. Halılar sahip olduğu anti-statik ve anti-stres özellikleri, stresin ve negatif enerjinin vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olurlar.

6. Halı Temizliği

Halı seçerken doğal elyaflardan üretilen halılar tavsiye edilse de doğal elyaflardan üretilen halıların daha kolay kirlendiği ve temizlemesinin daha zor olacağı unutulmamalıdır.

Yoğun kullanım alanına sahip ev bölümlerinde kirlenme daha sık olacağı için burada tercih edilen halıların kolay temizlenme özelliği sahip olması büyük avantaj sağlayacaktır. Sık lekelenme riski taşıyan yerlerde çamaşır makinesinde yıkanabilen, leke tutmayan ya da kolay temizlenebilen halıları tercih edilmelidir.

Isı yalıtımı iyi olan zeminlerde hav yüksekliği mümkün olduğunca düşük olan halılar tercih edilmelidir. Kısa hav yüksekliğine sahip halıların hem temizliği daha kolaydır hem de daha sağlıklı bir ortam sunarlar.

7. Halı Tasarımı

Halı alırken öncelikle dokuma şekli, kullanım amacına uygun elyaf türü, hav yüksekliği, dokuma sıklığı gibi halının sahip olduğu teknik özelliklere göre seçenekler indirgendikten daha sonra renk, desen, tarz gibi halının tasarımına karar verilmelidir.

Halılar evlerin atmosferini büyük ölçüde etkilemektedir. O yüzden halı seçerken duvar rengi, perde renk ve deseni, döşeme rengi ve malzemesi, mobilyalar ile uyumu, odanın büyüklüğü, odadaki ışık miktarı ve aydınlatma şekli gibi birçok unsur göz önünde bulundurulmalıdır. Bu öğelerle uyumlu bir halı, odanın renk bütünlüğüne katkı sağlayabileceği gibi oluşturulan kontrastla istenilen öğeyi ön plana çıkarmak için de kullanılabilir.

Diğer Yazılarımız

Halı Lekesi Çıkarma Teknikleri
Halı Lekesi Çıkarma Teknikleri

Halıda oluşan lekelerin temizliği için en önemli konu, lekeye müdahale süresidir. Hemen ve doğru müdahale ile birçok lekeyi halıdan kolaylıkla...

Halılarda Kullanılan Elyaf Türleri
Halılarda Kullanılan Elyaf Türleri

Elyaf(iplik) halının temel malzemesidir. Halının dokuma şekli ve yapımında kullanılan elyafın türü ve bir halının kalitesini belirleyen en önemli...